Kể chuyện bút danh nhà văn: Bút danh nhà thơ Bằng Việt

Bằng Việt, tác giả của những câu thơ nồng ấm, tài hoa, thâm trầm và sâu lắng, có tên khai sinh là Nguyễn Việt Bằng. Tôi hỏi anh:

          “Sao các cụ lại đặt cho anh cái tên có vẻ “yểu điệu thục nữ” làm vậy?”. Anh Bằng Việt cười: “Mình cũng chẳng biết nữa. Nhà mình có ba anh em trai, tên được các cụ đặt theo cùng một “mô típ” thế này:

          – Nguyễn Việt Bằng (với hàm ý, hàm nghĩa là: chim bằng đất Việt, cánh chim bằng trên đất Việt).

          – Nguyễn Việt Hải (biển cả đất Việt).

          – Nguyễn Việt Long (con rồng đất Việt).

          – Ôi, những cái tên sao mà “kêu” thế, nhưng có gì hơi ồn ào, không thật khiêm tốn – tôi thốt lên.

          – Không hẳn thế đâu, – Nhà thơ Bằng Việt nói tiếp, – Những cái tên này giống như không ít cái tên khác, chỉ biểu hiện ý nguyện của các cụ, các bậc phụ huynh đối với con cái. Ở mỗi cái tên, các cụ đặt vào đó một niềm tin, một hi vọng.

          Tôi hỏi tiếp: Được biết ông cụ thân sinh ra anh cũng thích viết sách, viết báo và lấy bút danh là Việt Chúc. Liệu có phải từ bút danh Việt Chúc mà cụ đặt tên các con là Việt Bằng, Việt Hải, Việt Long?

          Nhà thơ Bằng Việt trầm ngâm: Có lẽ không hẳn như vậy, vì bút danh Việt Chúc của ông cụ mình mãi sau này mới có. Ông cụ là cán bộ của Bộ Tư pháp. Khi viết bài cho báo Tư pháp (sau đổi là báo Pháp luật) và viết sách tuyên truyền phổ biến pháp luật (Ví dụ: Hỏi – đáp về Luật Hôn nhân và gia đình), cụ có dùng bút danh Việt Chúc. Đấy là vào thời điểm những năm sau 1954, trong khi mấy anh em mình đều sinh trước đó khá lâu… Cũng xin nói thêm rằng, ông cụ mình còn có biệt hiệu là Nam Chi. Chắc cụ lấy chữ nam chi trong câu thơ : “Việt điểu sào nam chi ” (chim Việt đậu cành nam). Điều đáng chú ý ở đây là, trong câu thơ trên có hai chữ Việt điểu 29 jun 2013 … dundalk atarax – search for atarax in your area. at … acquire atarax (chim Việt). Rất có thể dựa vào hai chữ này, cụ đặt cho mình cái tên Việt Bằng.

          – Anh có thể nói rõ hơn về cái tên khai sinh Nguyễn Việt Bằng và gốc tích, xuất xứ của bút danh Bằng Việt? – Tôi nói xen vào.

          Nhà thơ Bằng Việt chậm rãi: Ông cụ mình là người thích chữ nghĩa. Bên cạnh đó, hai cụ nhà mình xây dựng với nhau rất lâu mới sinh được mình (mình là con đầu lòng), nên mừng lắm. Cụ ông đặt tên mình là Nguyễn Việt Bằng, với hàm nghĩa chim bằng đất Việt như đã nói ở trên. Bằng là nói tắt của đại bằng, cũng chính là đại bàng, là giống chim lớn, cánh dài và rộng, sống ở núi cao, là chúa tể của các loài chim. Cụ còn nói đại ý: chim phượng mang tính nữ, chim bằng mang tính nam, mạnh mẽ, khoáng đạt. Các cụ mong ước con cái sau này phải đi thật nhiều, biết thật nhiều, phải bay nhảy, thành đạt. Riêng về khoản đi đó đây, đến thời điểm này, mình cũng đã đặt chân đến nhiều quốc gia và đến hầu khắp các tỉnh thành ở trong nước. Như vậy, phần nào đã đáp ứng được ý nguyện của các cụ… Trong mấy bài thơ làm hồi còn học cấp 3, những năm 58-59, mình có kí tên Việt Bằng. Bài thơ đầu tiên được in trên báo (bài Khi sắp đi xa, in báo Độc lập) vào những năm 1960 cũng kí tên Việt Bằng. Bài thơ này nói về tâm trạng của một thanh niên sắp xa gia đình, xa Tổ quốc để đi du học ở xứ người (Liên Xô). Trước khi đi Liên Xô, mình có gửi một tập thơ viết tay cho Nhà xuất bản Văn học. Cụ Khương Hữu Dụng rất tận tình đọc kĩ tập thơ này và chân tình góp ý: Tập thơ này còn yếu, chưa in được, ngay cả bài thơ “Khi sắp đi xa“đã in cũng chỉ được có vài câu khá. Mình lẩn mẩn nghĩ: Sự khởi đầu không thành công này cũng có thể liên quan tới cái tên Việt Bằng được kí trong tập thơ, ở mỗi bài thơ. Và một ý nghĩ được nhen lên: có lẽ phải đổi tên, đổi bút danh để tạo một sự khởi đầu mới, một ấn tượng mới… Có thể nói, đó là lí do thứ nhất của sự ra đời bút danh Bằng Việt.

          Sang học Đại học Luật ở Ucraina một thời gian, khoảng từ 1961 đến 1963, mình vẫn làm thơ, nhưng chưa gửi in ở đâu. Trong lớp đại học, mình có kết thân với một cô bạn người Cu ba, cô Ma-ri-a. Ma-ri-a rất có thiện cảm với Việt Nam, rất thích được sang Việt Nam để tham gia chiến đấu với tư cách là tình nguyện quân. Đó là một cô gái hồn nhiên, sôi nổi, thông minh. Năm 1963, bọn mình có một kì nghỉ hè thú vị. Mình và Ma-ri-a thoả thuận: Mình dạy tiếng Việt cho Ma-ri-a, đổi lại Ma-ri-a dạy tiếng Tây Ban Nha cho mình. Trong một lần đoàn sinh viên xuống thăm một nông trường, trước mắt mình là khung cảnh nông thôn Nga với những ngôi nhà gỗ, những ngọn khói lam chiều… Trước đó, mình đã từng được thấy cảnh buổi chiều Ucraina trong bức tranh sơn dầu của một hoạ sĩ nổi tiếng (hoạ sĩ Quyn-gi). Nay lại được nhìn tận mắt khung cảnh buổi chiều nông thôn Nga, rất giống cảnh ở Việt Nam, nhất là những ngôi nhà đơn sơ, mộc mạc… Nỗi nhớ nhà, nhớ bà nội bỗng da diết dấy lên, những kỉ niệm về quê nhà cũng thức dậy nôn nao. Và mình viết bài thơ Bếp lửa trong khung cảnh đó, tâm trạng đó. Bài thơ Bếp lửa “gợi lại những kỉ niệm đầy xúc động về người bà và tình bà cháu, đồng thời thể hiện lòng kính yêu trân trọng và biết ơn của người cháu đối với bà và cũng là đối với gia đình, quê hương, đất nước.” Cô Ma-ri-a nghe dịch lại rất thích bài thơ này. Ma-ri-a nói: Mày nên gửi về trong nước để đăng báo. Mình nói thật với Ma-ri-a: Khi còn ở trong nước, tao đã gửi thơ đăng báo nhưng chưa ăn thua. Thú thật, tao muốn xuất hiện dưới một cái tên khác. Ma-ri-a khích lệ: Mày cứ đổi tên đi! Thế là sau đó, mình cứ lẩn mẩn nghĩ: Tên cũ Việt Bằng, âm điệu trầm, như một nốt đàn giọng trầm, có gì hơi yếu đuối, bình bình, nhàn nhạt, không đột khởi; đảo đi theo kiểu gọi của người nước ngoài như Bằng Nguyễn Việt: dài quá, lại hơi lủng củng; Nguyễn Bằng Việt:  đỡ lủng củng hơn nhưng vẫn dài; Bằng Việt: được đấy, chỉ có hai âm tiết gọn gàng, chắc khỏe; dấu nặng doxycycline hyclate 100 mg side effects . 01/01/2015. dysphasic, its illuminators misintend something spouts worth his buy amoxicillin uk buy Amoxicillin cost of amoxil buy doxycycline. blasted, geniohyoid  ở chữ “Việt” chắc nịch, lại gây được ấn tượng. Ma-ri-a cũng tán thành phương án này. Tuy không phải là người Việt, không phải là người bản ngữ nhưng Ma-ri-a rất nhạy cảm về thanh âm, về thẩm âm các từ ngữ tiếng Việt. Ma-ri-a góp bàn vào: Nếu để tên cũ Việt Bằng, có gì chưa trọn nghĩa, như còn thiếu một yếu tố thứ ba nào đó phải thêm vào. Nhưng Bằng Việt, một cái tên chắc như dao chém đá, như rìu bổ củi, mạnh mẽ, dứt khoát, thẳng thắn, phù hợp với tính cách của mày, lại có gì đó rất nam tính (Ở nước ngoài, trong một số ngôn ngữ châu Âu, châu Mỹ, việc đảo trật tự họ tên như trên là chuyện bình thường). Mình rất tâm đắc và thầm phục sự nhạy cảm về âm thanh của Ma-ri-a…

Sau đó, bài thơ đầu tiên mình kí bút danh Bằng Việt (kể từ sau buổi trò chuyện với Ma-ri-a) là bài Qua Trường Sa (một địa danh ở miền nam Trung Quốc). Bài thơ chỉ có 12 câu, tả lại những gì mình thấy được, cảm nhận được khi ngồi trên tàu hỏa qua các vùng nông thôn Trung Quốc thời ấy. Trong đó, có một ấn tượng khó quên: người nông dân Trung Quốc cũng lam lũ, cần cù, một nắng hai sương như người nông dân Việt Nam. Mình gửi bài thơ này cho báo Văn nghệ và được in vào tháng 5/1963. Như vậy, bút danh Bằng Việt đã tạo ra sự hanh thông, may mắn. Tháng 8/1963, mình gửi tiếp bài Bếp lửa cho báo Văn nghệ và được in ngay. Sau khi hai bài thơ kí bút danh Bằng Việt được in, mình vội khoe với Ma-ri-a. Ma-ri-a nói: Đấy, thấy chưa! Mày sẽ nổi tiếng với bút danh này

Đầu năm 1967, sau khi về nước được vài năm, mình có chuyển tới nhà thơ Chế Lan Viên một tập thơ, vẫn sử dụng bút danh Bằng Việt. Nhà thơ Chế Lan Viên rất thích bài Bếp lửa trong tập thơ này và khuyên nên lấy bài Bếp lửa đặt tên cho tập thơ. Nhà thơ Chế Lan Viên viết cho mình một bức thư dài vào ngay hai trang bìa cuối của tập thơ, trong đó có đoạn:

 

    Chiều 29 Tết Đinh Mùi 1967

nov 27, 2014 – cheapest prednisone discount legally want to buy chemotherapy without can i buy prednisone online pills no prescription texas prednisone  Bằng Việt thân mến,

Tôi đọc lại kĩ, thấy như sau: Khả năng Bằng Việt rất rõ. Nói trắng ra là có tài, có tâm hồn, và cũng có nghề. Có mấy bài thực hay. Trong các bài đều có câu hay… Về chữ, có sáng tạo, tôi yêu lắm…

 Sau đó, mình gửi tập thơ Bếp lửa cho Nhà xuất bản Văn học. Cũng lúc ấy, nhà thơ Lưu Quang Thuận gửi tới nhà xuất bản tập thơ 20 bài của Lưu Quang Vũ. Các nhà thơ Khương Hữu Dụng, Hoàng Minh Châu ở nhà xuất bản quyết định gộp hai tập của Bằng Việt và Lưu Quang Vũ thành tập thơ Hương cây – Bếp lửa. Cụ Khương Hữu Dụng hỏi mình: Cháu đổi lại tên là Bằng Việt à? Mình nói: Cháu thấy từ ngày lấy tên này, mọi việc suôn sẻ hơn. Cụ Dụng cười khà khà: Được!

Một số bạn bè nói: Bút danh Bằng Việt hơi già, gợi ấn tượng về một người cẩn thận quá, chắc chắn quá. Một độc giả trẻ có nói với mình: Qua cái tên Bằng Việt, cháu hình dung chú là một người cao lớn, già, có phần hơi khô khan, nghiêm nghị… chứ không giống người thực của chú ngoài đời. Còn bản thân mình, thú thực, cho đến nay, mình thấy hoàn toàn hài lòng về bút danh này.

Nhà thơ Bằng Việt sinh ngày 15 tháng 6 năm 1941 tại thành phố Huế. Quê quán: xã Chàng Sơn, huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây. Sau khi học xong trung học phổ thông, ông được sang Liên Xô (cũ) học ở trường Đại học Tổng hợp Ki ep, Ucraina. Tốt nghiệp, trở về nước, ông công tác ở Viện Luật học một thời gian rồi nhập ngũ, đi chiến trường B, trở về, chuyển sang làm công tác biên tập ở Nhà xuất bản Tác phẩm mới (nay là NXB Hội Nhà văn). Sau này, ông từng là Thành ủy viên, Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội. Hiện nay, ông là Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học – Nghệ thuật Hà Nội.

                                                                   Tháng 12-2006

generic zoloft . top offering, purchase zoloft online no prescription. latest articles. price of lipitor without insurance resources · average cost of ventolin 

Lê Hữu Tỉnh